Regionale energietransitie Drechtsteden
Informatie voor raadsleden
In één oogopslag
De Drechtsteden werken samen aan een toekomst met schone, betrouwbare en betaalbare energie. Daarmee dragen we bij aan de klimaatdoelstellingen, verminderen we onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en energie uit het buitenland en zorgen we dat energie beschikbaar en betaalbaar blijft voor inwoners en ondernemers. De ambitie is dat de regio in 2050 – en waar het kan eerder – energieneutraal is. Om dat te bereiken, bouwen we samen aan een duurzaam energiesysteem. Dit systeem staat onder druk door netcongestie, ruimtegebrek en de groeiende vraag naar energie.
In de komende jaren ligt de focus op vier samenhangende opgaven:
- Energiebesparing (minder verbruik als eerste stap)
- Warmtetransitie (aardgasvrij wonen en werken)
- Energieopwek (lokaal opwekken en gebruiken)
- Energiesystemen (betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem)
De kern is dat niet alles tegelijk kan, de raad stelt kaders en prioriteiten. Op deze pagina leest u wat er speelt in de regionale energietransitie speelt en wat dit van u vraagt als raadslid.
Raadsinformatie
Meerjarige Collectieve ontzorgingsprogramma (MCO)
De regio en Drechtstedengemeenten werken samen aan het Meerjarig Collectief Ontzorgingsprogramma (MCO).Via dit programma worden circa 26.000 eigenaren van koopwoningen ondersteund bij het verduurzamen van hun woning, onder andere door isolatie. Bewoners krijgen hulp bij het hele proces: van informatie en advies tot subsidieaanvragen en uitvoering.
Doorontwikkelen Energieloket
Via het energieloket Duurzaam Drechtsteden kunnen inwoners en ondernemers terecht voor onafhankelijk advies over het verduurzamen van hun woning, bedrijf of vereniging. Denk aan informatie over isolatie, zonnepanelen, warmtepompen, subsidies en financiering.
Naar het Energieloket Duurzaam-Drechtsteden
Energiebesparing bij Vereniging van Eigenenaars en particuliere huur
De regio werkt aan een gezamenlijke aanpak voor het verduurzamen van Verenigingen van Eigenaren (VvE’s).
Soortenmanagementplan (SMP)
De regio werkt aan een Soortenmanagementplan (SMP). Hiermee kunnen woningen natuurvriendelijk worden verduurzaamd en worden procedures rond isolatie efficiënter georganiseerd. Het SMP is wettelijk verplicht en ondersteunt de versnelling van de verduurzamingsopgave en beschermt tegelijkertijd kwetsbare diersoorten.
2. Warmtetransitie (aardgasvrij)
De warmtetransitie is een grote opgave binnen de energietransitie. Om bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen in Nederland, werken we toe naar een aardgasvrije regio in 2050. Warmtenetten spelen daarin een belangrijke rol: ze voorkomen onnodige elektrificatie van de warmtevraag, ontlasten het elektriciteitsnet en beperken maatschappelijke kosten.
De gemeenten hebben de regie bij het verduurzamen van de warmtevoorziening voor de gebouwde omgeving. Deze opgave vraagt om samenwerking, omdat kansen en uitdagingen vaak gemeentegrenzen overstijgen en gemeenten niet altijd beschikken over de benodigde financiële en juridische middelen. Daarom werken gemeenten samen met provincie Zuid-Holland, regionale netbeheerder Stedin, woningcorporaties en warmtebedrijf HVC aan deze opgave. Regionale samenwerking maakt het mogelijk om kennis, capaciteit en investeringen te bundelen.
Wat willen we bereiken?
De huidige inzet binnen de warmtetransitie leidt nog niet tot de benodigde snelheid. Zonder versnelling zullen we de doelstelling niet halen. Ons doel? In totaal 60.000 woningen en gebouwen aansluiten vóór 2050. Het uitgangspunt is dat duurzame warmte voor alle inwoners haalbaar en betaalbaar moet zijn. Om de doelstelling te behalen, richt de regio zich op het uitvoeren van het gezamenlijk ‘Versnellingsprogramma Drechtsteden 100% aardgasvrij’.
Wat gaan we daarvoor doen?
Versnellingsprogramma 100% aardgasvrij
In het Versnellingsprogramma Drechtsteden 100% Aardgasvrij werken gemeenten en partners samen aan het versnellen van de warmtetransitie.
De focus hierbij ligt onder andere op het organiseren van financiële ondersteuning vanuit het Rijk voor de financierbaarheid van het warmtenet, het creëren van meer bewustzijn en draagvlak in de samenleving voor de warmtetransitie en het verduurzamen van het eigen vastgoed.
Download hier het versnellingsprogramma
Op de foto: warmtenetleidingen worden geplaatst.
Warmteprogramma's vastgesteld
Eind 2025 hebben alle gemeenten, met uitzondering van gemeente Hardinxveld-Giessendam, het warmteprogramma vastgesteld. In het warmteprogramma staat per wijk omschreven welke duurzame warmteoplossing het meest kansrijk is.
Naar de warmteprogramma's gemeenten
Wijkuitvoeringsplannen (WUP)
De warmteprogramma’s laten zien welke aardgasvrije warmteoplossing het meest geschikt is per wijk. In de wijkuitvoeringsplannen werken gemeenten samen met inwoners uit de wijk uit hoe en wanneer een wijk daadwerkelijk aardgasvrij wordt. Uitgangspunt is dat een oplossing:
- technisch haalbaar is;
- betaalbaar en uitvoerbaar is;
- voldoende draagvlak heeft.
De regio ondersteunt gemeenten hierbij met kennis, samenwerking en een gezamenlijke lobby richting het Rijk.
3. Energiesysteem en opwek
Sinds december 2024 is voor vrijwel de hele regio netcongestie afgekondigd. Woningbouwprojecten, economische bedrijvigheid en het versnellen van de energietransitie staan hierdoor onder druk. Ook willen we minder afhankelijk zijn van energie uit het buitenland. Daarom werken we als regio aan een integrale aanpak, waarbij het energiesysteem centraal staat.
Wat willen we bereiken?
De regio werkt toe naar een betrouwbaar en weerbaar energiesysteem, waarin duurzame energie ook op de lange termijn beschikbaar en betaalbaar is voor inwoners en ondernemers. Daarmee dragen we bij aan de nationale klimaatdoelstellingen, bestaanszekerheid van inwoners en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
Wat gaan we daarvoor doen?
- stimuleren van lokale energieopwekking en lokaal gebruik;
- faciliteren van energiecoöperaties en energiehubs;
- monitoren van netuitbreidingen en netverzwaringen;
- sturen op een evenwichtige energiemix en alternatieve energiedragers;
- stimuleren van netbewust gedrag;
- energiebesparing;
- uitbreiding van warmtenetten.
- Strategische lobby richting Provincie en Rijk
Op de foto: zonnepanelen langs de A16 in Dordrecht.
Vergroten oplossingsruimte voor netcongestie via samenwerkingsagenda
Om de gevolgen van netcongestie aan te pakken, werken Smart Delta Drechtsteden, Stedin, HVC, provincie Zuid-Holland en de waterschappen samen in de Samenwerkingsagenda Netcongestie.
Doel is om energie beschikbaar te houden voor wonen, werken en ondernemen én de energietransitie mogelijk te maken.
Bekijk de samenwerkingsagenda Netcongestie hier
